5, 6 en 7 april 2023 – Woke Chemo

Na de eerste drie reeksen van chemosessies is er opnieuw een CT-scan voorzien. Om te checken of de chemo wel werkt. Zo ja doen we nog eens drie reeksen. Zo neen moeten we uitkijken naar alternatieve behandelingen. Dixit mijn oncologe. De scan, de zoveelste voor mij in een ellendig lange rij van scans, een beetje mijn persoonlijke kruisgang en, je verwacht het niet, onvoorstelbaar als het is, veroorzaakt door een zelfingenomen professor van het machtige Gasthuisberg te Leuven die vond dat er beter niet een scan werd afgenomen in 2018 want dat zou wel eens schadelijk kunnen zijn voor mijn gezondheid of zo hebben ze toch het lef om te beweren in hun verweer voor het gerecht, werd afgenomen op vrijdag 17 maart 2023 om half 2 in de namiddag. En vandaag, 21 maart, de eerste dag van de lente, is het zover. De resultaten van de scan worden meegedeeld. We starten met het goede nieuws: de chemo werkt. Van de twee grote gezwellen in de lever is er zelfs een zo goed als dood wordt er gezegd. Op de scan ziet de kern er zwart uit wat betekent dat hij helemaal verwaterd is. Het andere grote gezwel blijkt gehalveerd te zijn in grootte. En nog gunstiger: zelfs de gezwellen in de hersenen zouden kleiner zijn. Wat de hoop dat met chemo die onder controle gehouden zouden kunnen worden opnieuw doet toenemen.

Maar dan volgt er in de donkerbuine seventies setting van de dienst medische oncologie van het UZGent een heuse discussie. De oncologe, mijn Vlaamse Jacqueline Bisset, vindt het niet zo nuttig om mijn lever na de chemo te opereren. Ze zegt dat de kans reëel is dat ik elders, elders in mijn lichaam of elders in mijn lever nieuwe ‘incidenten’ ga vertonen de komende maanden. “Bovendien ,” zegt ze nuchter als ze is, “je moet je niet te veel zorgen maken over die lever. Ik denk dat euh,” en hier aarzelt ze even, “wat er in jouw hoofd zit… jou eerder…” De rest van haar zin laat ze over aan mijn verbeelding. In ruil stelt ze voor om de chemo vanaf nu om de 4 weken toe te passen in plaats van de gewoonlijke 3. Drie of vier weken maakt trouwens niet zo heel veel verschil uit stelt ze en zo kunnen we de chemo een beetje rekken tot aan de grote vakantie en kan ik hopelijk toch nog een aangename zomer beleven. Ik profiteer er alvast van om de sessies naar woensdag, donderdag en vrijdag te verschuiven, zodat ik het weekend na de chemo dankzij de toegediende cortisone nog redelijk te doen ben. De echte crash mag dan begin van de week daarna aanvangen. Meegenomen is ook dat ik door de extra week niet langer op mijn verjaardag chemo moet ondergaan. “Als na de vakantie blijkt dat er geen nieuwe uitzaaiingen zijn,” komt de oncologe mij tegemoet, “en dat alles dus onder controle is,” wilt ze eventueel dan nog wel een leveroperatie overwegen. “Maar,” zegt ze als afsluiter, “bedenk wel dat die operatie veel zwaarder gaat zijn dan die aan jouw bijnier of zo. Het is niet dat de gezwellen zich zo maar aan de oppervlakte bevinden. Er gaat wat moeten gewoeld en gezocht worden. Nog een reden te meer trouwens om de eventuele operatie pas na de zomer te doen. Stel je voor dat je tijdens de zomer met complicaties in het ziekenhuis moet blijven.” Het moeilijke gesprek is ondanks al de moeite die de oncologe zich getroost voor mij als dwangmatig neuroot bijzonder akelig. Het is alsof ik terug begin 2019 ben en de oncoloog van het Maria Middelares die een operatie aan mijn oog niet meer mogelijk achtte terug voor mij zit. Omdat ik schrik heb later geen kans meer te maken op de verwijdering van de gruwelijke gezwellen in mijn lever – dat uitstel afstel betekent – bel ik onmiddellijk na de consultatie naar Willem. Pas als hij mij gerust stelt door te zeggen dat de kans op nieuwe uitzaaiingen hem toch wel bijzonder klein lijkt enkele maanden na zo’n zware chemokuur aanvaard ik het voorstel van de oncologe. Het besef dat ze misschien gelijk heeft dringt ook langzaam door. Want ik hoop ook dat het toch nog een leuke zomer wordt. Leven doet leven zegt men. En misschien dat er ergens toch nog wat stoere Vlasschaardgenen in mijn lijf zitten die in de zomerse hitte die kankergezwellen gaan aanpakken. Nu alleen nog wat hooi op een veld vinden. Toen ik kind was moest ik gewoon de weg oversteken. Nu zou ik begot niet meer weten waar te beginnen.

Maar met al die vervelende veranderingen in het behandelingsschema zouden we het belangrijkste nieuws van de dag nog vergeten: de chemo werkt. De opluchting die ik voel is dan ook immens. Niet alleen worden de gezwellen in de lever aangepakt maar zelfs die in de hersenen zouden door de chemo geraakt worden. En voor iemand zoals mij die nog maar één bestralingsreeks fysiek aan zou kunnen is dat groot nieuws. Het doet me zelfs in die mate opleven dat de buitenwereld nog eens een keer kan binnen dringen. Wat ik me onmiddellijk beklaag. In 2019 was het het politieke conflict tussen May en Johnson in het Britse parlement over het onnozele Brexit dat zich net tijdens de vele chemosessies ontspon en dat toen het nieuws volledig domineerde. Ditmaal is het vooral het eindeloze geleuter in de pers over woke dat als stoorzender fungeert. Als burger van dit land zie ik het probleem totaal niet. Woke is gewoon een zoveelste poging om al lang etterende kankergezwellen in onze Westerse maatschappijen aan te kaarten en aan te klagen. Oude systemische etterbuilen zoals racisme, discriminatie op de arbeids- en woonmarkt, de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen, de vrije beleving van de eigen sexualiteit, de kloof tussen rijk en arm, MeToo-toestanden, boertig en grof gedrag tout court,… Net zoals een systeemtherapie als chemo probeert te doen in het lichaam van een mens. In die zin is elke chemo voor mij per definitie woke.

Alhoewel er bestaat ook niet-woke chemo: chemo die niet of niet langer werkt. Zo is het ongelooflijk druk in het daghospitaal tijdens deze eerste week van de paasvakantie. Op de laatste dag, op Goede Vrijdag, is er zelfs geen bed meer beschikbaar voor mij. Het enige bed in de tweepersoonskamer wordt ingenomen door een vrouw van mijn leeftijd. Vijf jaar geleden heeft ze borstkanker gekregen. Ze dachten toen dat ze d’r op tijd bij waren maar nu, 5 jaar later, bleek ze plots ook baarmoederkanker gekregen te hebben. Na een nieuwe zware operatie krijgt ze nu chemo toegediend om verdere uitzaaiingen tegen te gaan. Probleem is alleen dat haar bloed nog te slecht is qua rode en witte bloedlichaampjes om nu al opnieuw chemo te ondergaan. Na een ganse voormiddag wachten op de resultaten van de bloedanalyse luidt het uiteindelijke verdict de chemo uit te stellen met minstens een week. Anti-woke chemo. Het bestaat. De gezwellen gaan weer even vrij spel krijgen om te woekeren in dat lichaam. En de patiënte ziet er nu al gelig en uitgemergeld uit.

Anderen, de gelukkigen, gaan tijdens de paasvakantie op city trip of vlug nog wat bruinen op skilatten, wij doen de eerste week van de paasvakantie dus aan chemo. Misschien dat het aan de vier weken pauze ligt tussen de sessies of anders is het gewoon omdat het nu al de vierde reeks is, maar deze keer is de weerslag nog groter. De eerste dag al crash ik als een blok steen bij het binnen komen van de eerste chemo, die van de Etoposide. Het is alsof ik tijdens de toediening van de chemische stoffen ineenkrimp op het bed. En enkel nog in foetuspositie ineengekruld op het bed dit leven verder aankan. God zij dank is Tin meegekomen om me te helpen. Misschien is het omdat de verpleging nu, na het oksel, de hand en de pols, al aan mijn elleboog zitten te zoeken naar aders, maar opnieuw lukt het wel weer met maar één infuus. En op Goede Vrijdag blijken er plots paaseitjes op mijn zetel te liggen. De paashaas komt hier uit Morelgem, waar zich een VZW bevindt die de dienst oncologie van het UZGent in tal van projecten ondersteunt. Zelfs mijn zetel zou van hen afkomstig zijn. Liefdadigheid, het bestaat nog in dit land!

Maar zelfs tijdens Pasen blijven de bekrompen vlaamsnationalistjes brandjes stoken over woke in de pers. Alsof we niets beters te doen hebben in dit land. Met al die door jarenlang besparen dysfunctionele en scheefgegroeide staatsinstellingen zoals justitie en politie, de onbetaalbare woonzorgcentra, de gebrekkige kinderopvang, de zichtbaar slecht onderhouden infrastructuur van het land en ondanks dit alles altijd maar meer staatsschulden. Terwijl het aantal parlementen en ministers geëxplodeerd is en de oorlogskas van die vadsige politieke partijen dikker en dikker wordt van de ruime partijdotaties. Geld dat ze dan, hip als ze zijn, vlot wegsmijten op sociale media en andere propagandakanalen. Ik kan het niet laten om mijn mateloze ergernis aan Tin te tonen en ok, ze heeft sociologie gestudeerd, maar zij zegt het met haar universitaire blik zo: ‘De postmoderne tijd wordt vooral gekenmerkt door een algemene deinstitutionalisering (het wegvallen van de zuilen, tot en met het verdwijnen van het geloof, hierdoor de kerkgemeenschap en dichter bij huis, de heilige onbevlekte familie) en de waan van het gelijkheidsbeginsel (de illusie dat gelijkheid in onze maatschappij een algemeen verworven recht is – vraag dat maar eens aan een gewone burger die noodgedwongen in een rechtszaak rond medische fouten verwikkeld is geraakt of aan iemand van Arabische origine die gewoon een appartement probeert te huren). Het probleem hierbij is dat beide ontwikkelingen de al wild om zich heen grijpende individualisering nog verder doordrijven. De vraag is alleen gaan we naar een solidair of een utilitair individualisme, goed wetende dat de mens nogal sterk (understatement van het jaar) en liefst zo snel mogelijk (nog een grotere understatement) op dat bevredigen van het individueel verlangen gericht is. Het is daarom dat woke een intrinsiek positieve evolutie is. Want wie troost zich nog de moeite in deze schijnrechtsstaat waar dat de regeltjes vlot omzeild worden en principes zo uitgehold zijn als een oude treurwilg in een Westvlaamse polder openlijk te zeggen en te roepen: “Maar wij zijn helemaal niet gelijk!”? Woke is dan ook één grote vraag naar solidariteit. Naar begrip voor de gevoeligheden van bepaalde gemeenschappen. Een oproep om structurele en nog steeds bestaande onrechtvaardigheden in de maatschappij samen aan te pakken.’

Bam. Voilà. In de pers slaagt men er amper in om een correcte definitie van woke te geven. Zelfs het anti-woke kamp kan niet zeggen waartegen ze juist ageren. Ze kunnen alleen zeggen dat ze het heeeeeeeeel gevaarlijk vinden. En onnozel boekskes d’rover schrijven. En ondertussen maar lamenteren dat ze niet meer kunnen zeggen wat ze willen zeggen. Daarom, voor al die simpele zielen: inderdaad, zeggen dat alle Marokkanen makakken zijn mag je niet meer zeggen. Maar dat is omdat dat een racistische uitspraak is. Niet omdat je zo’n lelijke dingen uit je mond kunt krijgen. Trouwens, je wist het misschien niet, maar dat is al een tijdje zo en al van lang voordat er van woke sprake was dat je dat niet meer mag zeggen.

Maar, Tin, mijn vrouw, de sociologe van opleiding, voor het moment leraar Nederlandse Taal in het Volwassenonderwijs, zegt het hier even in de zetel. Schudt het zo maar uit haar mouw: wat woke is, waarom het relevant is en vooral waarom het een positieve maatschappelijke beweging is. Misschien dat ook de pers eens een tandje moet bijsteken en een keer een telefoontje moet plegen naar een expert. Een echte dan, niet zo ene van de een of andere politieke partij die wat oppervlakkige cafépraat vol vooroordelen en lompe clichés vermomd als wijsheden op tafel komt smijten. Maar de vierde macht heeft het blijkbaar veel te druk met het geven van een podium aan de zever van de populisten. Wat op zich niet zo erg zou zijn als het alleen maar bij zever zou blijven. Maar in verschillende westerse landen worden er nu al – nu dus, begin eenentwintigste eeuw, niet in de middeleeuwen of niet in het Derde Rijk – beleidsmaatregelen uitgevaardigd die rechtstreeks uit de angstpsychoses van de oude garde stammen. Neem bijvoorbeeld de ganse LHBTI+-beweging. Hoe dat Trump als president transgenders enkele jaren geleden het leven zuur begon te maken door hen proberen te weren uit het Amerikaanse leger, een van de grootste werkgevers van dat land, en nu recent, premier Meloni van Italië niet langer homosexuele of lesbische koppels als ouderpaar wilt erkennen waardoor ze zelfs hun eigen kinderen niet meer zouden kunnen afhalen aan school. Zelfs het recht op abortus beginnen ze terug in te perken, de maloten. Gewoon valse en vieze pesterijen van overheidswege afkomstig van een enggeestig mensbeeld, dat zijn het. Houdt toch op. Laat die mensen toch gewoon met rust en stop met je eigen bekrompen wereldje als maatstaf voor de rest van de wereld te hanteren.

Bij ons moeten we het doen met Bartje De Wever in laagsteigen persoon. Jullie weten wel, door De Morgen nota bene enkele jaren geleden uitgeroepen tot de ‘grootste intellectueel van Vlaanderen’ (wat dus meer over De Morgen zegt dan over De Wever), die voortdurend met de Verlichting als een mantra staat te zwaaien. Ok, dat is al wel een pak beter dan een vlag met een collaborerende Vlaamse Leeuw op. En het is ook wel een verbetering vergeleken met die goede oude Guldensporenslag want we zijn dan toch al zo’n 400 jaar later in onze tijdsrekening. Dat begint toch al wat meer in de buurt te komen. Maar ik vraag me toch af of hij wel echt geschiedenis gestudeerd heeft. Want als je alleen al op Wikipedia een keer het zoekwoord Verlichting invoert, krijg je dit als definitie: ‘Het was een reactie op het dogmatische autoriteitsgeloof. In deze periode ontstond een culturele stroming of beweging van intellectuelen met als doel het gebruik van de rede en het filosoferen te bevorderen. De rede gaat alleen maar af op feiten, hoe verborgen die ook zijn.’ Wel, ik heb slecht nieuws voor Bartje. Want veel rationeels vind ik niet terug in zijn op hol geslagen discours over woke. Als je al begint met een nakende burgeroorlog te dreigen lijkt mij alvast elke aanspraak op redelijkheid verkorven. Hij komt eerder over als een verstard en nukkig oud ventje dat alleen maar oude koeien uit de gracht kan halen. Iemand die net zelf dogmatisch altijd maar terugvalt op dezelfde aftandse geloofsovertuigingen. En een autoriteit claimt op basis van wat polariserend gewauwel en als het even kan een citaat in het Latijn. Hij slaagt er zelfs in om de rolverdeling tussen dader en slachtoffer weer om te draaien. Want bij woke beweert hij dat de dader altijd een witte heterosexuele man zal zijn en het slachtoffer altijd wraakzuchtig. En zo verwijt hij de anderen wat hijzelf voortdurend doet: polemiek opzoeken en tweedracht zaaien door mensen letterlijk te kakken te zetten en ondertussen zelf het eeuwige slachtofferke uithangen. De karaktermoord op Dalilla Hermans de afgelopen week is daar het perfecte voorbeeld van.

Of is het de eeuwige achterdocht van de oude burgervader gehuld in Oostenrijkse kostuums met anderskleurige revers waarmee wij weeral rekening moeten houden? Stel je voor dat een moordenaar zo maar van geslacht zou kunnen veranderen, wat een ramp zou dat niet zijn voor het openbaar bestuur. Of nog erger één van die vele Antwerpse drugsdealers. Dat gaan ze niet aankunnen daar op ‘t Schoon Verdiep. Ze gaan zandzakken moeten leggen. Of hun potsierlijke pantserwagens, de BearCats, inzetten voor het stadhuis. Met hun total war zever. Denken ze dan soms dat het vroeger anders was? In de tijd van het binaire Man of Vrouw zijn? Hebben die mensen nog nooit Mrs Doubtfire met de wijlen Robin Williams gezien of Tootsie met de nog-niet-wijlen Dustin Hoffman? Ok, het zijn wel komedies, en zelfs niet zo’n goede, maar een mens moet toch met iets kunnen lachen dezer dagen? Met al dat lelijk en haatdragend gelul in de media. Dat was vroeger toch anders. Zo is het jammer dat hij ook net in deze periode, de dag voor mijn verjaardag, overlijdt maar Wim de Bie van het Simplisties Verbond had een schitterende persiflage kunnen maken met een vrekkig en rancuneus mannetje dat de meest bizarre drogredenen aanhaalt om te zeggen wat er niet natuurlijk is aan al die LHBTI+-relaties. Met de bekende sketch van de leraar Duits over de lente zat hij er al niet ver naast.

En het is nog niet gedaan met het slechte nieuws voor de conservatieven van deze wereld: tot spijt van wie het benijdt, wordt dat ganse woke gebeuren gedragen en gestuwd door de jongeren. Kijk maar naar de betogingen van de afgelopen week tegen het vrij beschikbaar zijn van semi-automatische aanvalswapens in die goede oude Verenigde Staten van Amerika. Als ze niet oppassen, die oude knarren van de National Rifle Association en hun al even seniele partners van de Grand Old Party, gaat er vijftig jaar na Woodstock een nieuwe hipppiebeweging ontstaan, opnieuw wereldwijd en met vele nieuwe Greta Thunbergs op kop. Want de klimaatopwarming gaat maar één van de problemen zijn die ze gaan willen aanpakken. Wat een nachtmerrie voor zo’n machtspartijen die denken dat ze heel de wereld naar hun hand kunnen zetten. Woke is een door vele mensen wereldwijd gedragen beweging. En niet zo zeer in de armere landen. Omdat zovelen de wantoestanden in onze doorgeslagen westerse meritocratieën kotsbeu zijn. En neen, jammer genoeg voor jullie die zo graag naar anderen wijzen en zo graag individuele zondebokken zoeken, er staat geen George Soros of Bill Gates aan het hoofd. Hoe gaan jullie dit dan tegen houden? Door de mensen angst aan te praten? Ik denk het niet. De mensen vragen zich nu al af waar dat al die wokers juist zitten waar jullie zoveel over bezig zijn. De antiwokers daarentegen kun je d’r zo uithalen. Door de ronduit achterlijke beleidsmaatregelen die ze bedenken kun je ze niet missen. Zoals stadsdichters die niet zeggen wat je wilt de laan uitsturen (tiens, ik dacht dat het de wokebeweging was die dingen wilde verbieden?). Of boeken verwijderen of zelfs verbranden uit school- en stadsbibliotheken (idem dito, wie cancelt hier wat onnozelaars?). Heads up trouwens voor toekomstige medische slachtoffers: in een woke maatschappij gaat men niet langer pikken dat scabreuze medische dossiers brutaal en mensonterend, zonder enig respect voor de meest fundamentele mens- en burgerrechten, onder het tapijt weggemoffeld worden. In de maatschappij van de anti-wokers, die niet in staat zijn tot empathie, zelfs niet weten wat het is, en enkel kunnen denken in termen van macht en vooral het behoud ervan, blijft dit voorlopig perfect mogelijk.